Ekzojen Duyusal Uyarılmış Potansiyeller (UP): SEP, VEP, BAEP
Duyusal Uyarılmış Potansiyeller (SEP-Somatosensory Evoked Potentials)
SEP, periferik sinirlerden başlayan duyusal uyarının omurilik ve beyin üzerinden kortekse kadar iletimini değerlendirir. Böylece duyusal yolların (özellikle arka kolon–medial lemniskus sistemi) işlevsel bütünlüğü hakkında bilgi verir.
Genellikle kol veya bacakta bir periferik sinire (örneğin median veya tibial sinir) verilen elektriksel uyarıya karşılık olarak beyinde oluşan elektriksel yanıtlar kaydedilir.
SEP ile değerlendirilebilen hastalıklar
- Multipl skleroz (MS) ve diğer demiyelinizan hastalıklar
- Omurilik lezyonları (travma, tümör, siringomiyeli)
- Spinal kord kompresyonu
- Servikal veya torakal miyelopati
- Optik nörit ve bazı merkezi sinir sistemi hastalıklarının ayırıcı tanısı
- İntraoperatif nöromonitorizasyon (özellikle omurga cerrahisi)
Klinik önemi
Görsel Uyarılmış Potansiyeller (VEP – Visual Evoked Potentials)
VEP, gözden başlayarak optik sinir ve görme yolları üzerinden oksipital kortekse kadar uzanan görme iletim yollarının işlevini değerlendirir. Hastaya genellikle monitörde siyah-beyaz karelerden oluşan bir desen (checkerboard pattern) gösterilir ve bu görsel uyarıya karşı beyinde oluşan elektriksel yanıtlar kaydedilir.
VEP ile değerlendirilebilen hastalıklar
- Optik nörit
- Multipl skleroz (MS)
- Optik sinir hastalıkları
- Görme yollarını etkileyen beyin lezyonları
- Subklinik demiyelinizan hastalıkların saptanması
Klinik önemi
VEP, özellikle optik sinirdeki iletim gecikmesini göstererek demiyelinizan hastalıkların erken tanısında önemli rol oynar. Bazı durumlarda görüntüleme yöntemlerinden önce fonksiyonel bozukluğu ortaya koyabilir.
Beyinsapı İşitsel Uyarılmış Potansiyeller (BAEP-Brainstem Auditory Evoked Potentials)
BAEP, kulaktan başlayarak işitme siniri ve beyin sapındaki işitsel yollar üzerinden ilerleyen işitme iletim yollarının işlevini değerlendirir.
Kulaklara verilen kısa klik ses uyarılarına karşılık olarak işitme siniri ve beyin sapında oluşan elektriksel yanıtlar kaydedilir.
BAEP ile değerlendirilebilen hastalıklar